Jak długo trwa proces ukorzeniania sadzonki klonu?

Najczęściej potrzeba od 4 do 8 tygodni, aby sadzonki klonu wytworzyły stabilny system korzeniowy. Czas ten zmienia się w zależności od metody ukorzeniania, gatunku, stężenia stymulatorów, a także wilgotności, temperatury i obecności mgły nawadniającej. Poniżej znajduje się praktyczny przewodnik, który krok po kroku wyjaśnia przebieg procesu i podpowiada, jak go przyspieszyć bez utraty jakości.

Przeczytaj również: Jakie krzewy wrzosowate rozróżniamy?

Na czym polega ukorzenianie sadzonek klonu

Ukorzenianie to wegetatywny sposób rozmnażania, który pozwala uzyskać genetycznie identyczne kopie rośliny matecznej bez użycia nasion. Najlepiej sprawdzają się sadzonki półzdrewniałe pobierane latem, zwykle od czerwca do sierpnia. Mają one długość 10 do 15 cm i są cięte tuż pod węzłem. Przed posadzeniem usuwa się część liści, aby ograniczyć transpirację, a podstawę zanurza w ukorzeniaczu na bazie auxyn, najczęściej IBA. Następnie sadzonkę umieszcza się w przepuszczalnym, czystym podłożu.

Przeczytaj również: W jakich ogrodach warto posadzić sadziec plamisty?

Kluczowym elementem całego procesu jest tworzenie korzeni adwentycyjnych z tkanek pędu, głównie ze strefy kambium pod korą. Najpierw pojawia się tkanka kalusowa, która następnie różnicuje się w zawiązki korzeni i korzenie właściwe. Im stabilniejsze warunki, tym płynniej przebiega ta sekwencja.

Przeczytaj również: Odporność roślin na choroby i szkodniki - jakie gatunki wybrać?

Ile to trwa w praktyce

Czas ukorzeniania zależy od gatunku i warunków uprawy. Najczęściej mieści się w przedziale od 4 do 12 tygodni.

• Klon jesionolistny (Acer negundo): nawet 28 do 35 dni w systemie zraszania zamgławiającego lub przy wysokiej wilgotności. Odsetek powodzenia może sięgać 80 do 90%. Bez mgły proces zwykle trwa ok. 45 dni.
• Klon zwyczajny (Acer platanoides) i gatunki o twardszych pędach: zwykle 6 do 8 tygodni, a skuteczność w granicach około 70%.
• Klon srebrzysty (Acer saccharinum), a także klon czerwony (Acer rubrum): często około 8 tygodni, zwłaszcza przy mniej stabilnych warunkach wilgotności i temperatury. U trudniejszych odmian ozdobnych czas może się wydłużyć do 10 do 12 tygodni.

Jak widać, różnice gatunkowe są wyraźne, ale przy dobrej kontroli parametrów dla części klonów udaje się skrócić cały proces do 28 do 35 dni.

Co decyduje o tempie ukorzeniania

Na długość ukorzeniania wpływa kilka powiązanych czynników. Utrzymanie ich w optymalnym zakresie przyspiesza proces i zwiększa odsetek powodzeń.

• Wilgotność powietrza: optymalna to 85 do 95%. Spadki poniżej tego zakresu wydłużają ukorzenianie o 2 do 4 tygodni.
• Temperatura podłoża: najlepsza to 22 do 25°C. Chłodniejsze podłoże spowalnia inicjację korzeni, a zbyt ciepłe sprzyja gniciu. Pomaga lekkie ogrzewanie dennne oraz utrzymanie temperatury powietrza o 2 do 3°C niższej niż podłoża.
• Światło: młode sadzonki potrzebują rozproszonego oświetlenia i 40 do 60% cienia, aby ograniczyć przegrzewanie i suszę fizjologiczną.
• Stężenie ukorzeniacza: zwykle stosuje się od 3000 do 8000 ppm IBA, a praktycznym punktem wyjścia jest 4000 ppm, które często daje do 85% skuteczności po ok. 5 tygodniach. Przy wyższych stężeniach należy uważać na fitotoksyczność.
• Podłoże: sterylna mieszanka perlitu i torfu w proporcji 1 do 1, o pH 5,5 do 6,5, zapewnia dobrą aerację i ogranicza presję patogenów. Alternatywą są mieszanki z dodatkiem włókna kokosowego lub wermikulitu.
• Wentylacja: stały dopływ świeżego powietrza do strefy korzeni zmniejsza ryzyko zastoju wody i rozwoju chorób.
• Higiena: czyste narzędzia, odkażanie stołu roboczego i profilaktyka przeciwgrzybowa ograniczają ryzyko porażenia przez Botrytis czy Pythium.
• Technologie wspomagające: systemy zamgławiające, ukorzenianie aero w klonerach oraz biostymulatory mogą skrócić czas do 3 do 6 tygodni w sprzyjających warunkach.

Przebieg procesu krok po kroku

Po pobraniu pędu i aplikacji ukorzeniacza rozpoczyna się kilka następujących po sobie faz.

• Tydzień 1 do 2: formowanie kalusa w dolnej części pędu. W tym czasie kluczowa jest stała wilgotność i brak przesuszeń.
• Tydzień 2 do 5: inicjacja korzeni adwentycyjnych i ich pierwsze wydłużanie. Pomaga delikatna mgła oraz stabilna temperatura podłoża.
• Tydzień 4 do 8: budowa systemu korzeniowego i stopniowe zwiększanie jego masy. Skuteczność można ocenić testem delikatnego pociągnięcia, który wyczuwa opór korzeni.

Przy dobrej kontroli parametrów ukorzenione sadzonki można uzyskać już po 28 do 35 dniach w przypadku gatunków chętniej korzeniących się. W trudniejszych przypadkach potrzeba więcej czasu, ale konsekwentne trzymanie warunków w ryzach znacznie zwiększa szanse na sukces.

Jak skrócić czas i zwiększyć skuteczność

• Wybór materiału: pobieraj sadzonki z zdrowych, młodych pędów wczesnym rankiem. Unikaj pędów z pąkami kwiatowymi.
• Przygotowanie podstawy: wykonaj czyste cięcie tuż pod węzłem, a następnie delikatne nacięcie kory na 1 do 2 cm, co zwiększa powierzchnię tworzenia kalusa.
• Redukcja liści: pozostaw 1 do 2 liści, ewentualnie przytnij blaszki o połowę, aby ograniczyć parowanie.
• Ukorzeniacz: stosuj IBA w stężeniu około 4000 ppm jako punkt wyjścia i koryguj dawkę w zależności od reakcji roślin.
• Warunki: zapewnij wilgotność 85 do 95%, stabilną temperaturę podłoża 22 do 25°C i rozproszone światło z częściowym cieniem.
• Podłoże i higiena: używaj sterylnych mieszanek oraz czystych narzędzi, a w razie potrzeby zastosuj łagodną profilaktykę przeciwgrzybową.
• Żywienie: po rozpoczęciu inicjacji korzeni można podać bardzo lekką dawkę dolistną mikro i makroelementów, unikając nadmiaru azotu.
• Technologie: systemy zamgławiające, podgrzewane stoły i klonery aero przyspieszają proces i ułatwiają utrzymanie stałych parametrów.

Co zrobić po ukorzenieniu

Gdy korzenie osiągną 2 do 3 cm, rozpocznij hartowanie, czyli stopniowe obniżanie wilgotności przez 7 do 10 dni. Następnie przesadź rośliny do przewiewnego podłoża uprawowego, ustaw w miejscu z rozproszonym światłem i utrzymuj umiarkowaną wilgotność. Pierwsze nawożenie zastosuj po 2 do 3 tygodniach, gdy korzenie zaczną aktywnie pobierać składniki. Dla lepszego rozkrzewienia można lekko skrócić wierzchołek po ustabilizowaniu wzrostu.

Podsumowanie

Ukorzenianie sadzonek klonu zwykle trwa od 4 do 8 tygodni. Klon jesionolistny korzeni się najszybciej i często wystarcza mu 28 do 35 dni, natomiast klon zwyczajny oraz gatunki o twardszych pędach potrzebują 6 do 8 tygodni lub dłużej. Kontrola wilgotności, temperatury i stężenia ukorzeniacza wyraźnie skraca proces i podnosi skuteczność. Dzięki rozwiązaniom stosowanym w szkółkach, takim jak mgielnie, ogrzewanie denka czy biostymulatory, możliwe jest uzyskanie gotowych sadzonek w 3 do 6 tygodni, o ile gatunek dobrze reaguje na ukorzenianie i warunki pozostają stabilne.

Oferta: klonu sadzonki